قوانین و مقررات منابع طبیعی

مقدمه ۱۵

بخش اول: قوانین ومقررات ۱۹
• تصویب نامه قانون ملی شدن جنگل‌های کشور (مصوب۲۷/۱۰/۱۳۴۱ هیأت‌وزیران) ۲۱
• آئین نامه اجرائی قانون ملی شدن جنگلها (مصوب ۶/۶/۱۳۴۲ هیأت وزیران) ۲۶
• قانون‌ حفاظت‌ و بهره‌برداری‌ از جنگل‌ها و مراتع‌ با اصلاحات‌ بعدی‌ (مصوب‌ ۳۰/۵/۱۳۴۶) ۳۸
• آیین نامه اجرای تبصره۳ماده۳قانون اصلاحی قانون حفاظت وبهره برداری ازجنگل هاومراتع کشور(مصوب ۱۳۴۹وزرای اقتصاد،دارایی ومنابع طبیعی) ۸۴
• آیین‌نامه اجرایی قاچاق موضوع ماده ۲۸ قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع کشور(مصوب ۶/۱۲/۱۳۴۶ با اصلاحات مصوب ۱۶/۱۲/۱۳۷۱ هیأت وزیران) ۸۶
• قانون تفسیر «قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی راجع به قاچاق کالا و ارز»مصوب ۱۲/۲/۱۳۷۴ مجمع تشخیص مصلحت نظام ۸۹
• آئین‌نامه اجرای موضوع مواد ۳۱ و ۳۴ و تبصره ۴ ماده ۳۷ اصلاح قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع ۹۰
• آیین نامه اجرایی ماده (۳۳) اصلاحی قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع کشور ۹۸
• قرارداد اجاره موضوع ماده (۱۶) آیین نامه ۱۰۹
• آئین نامه اجرائی قانون اصلاح ماده ۳۴ قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع مصوب ۱۴/۳/۱۳۵۴ و الحاق چند تبصره به آن(مصوب ۲/۷/۱۳۷۴ هیأت وزیران) ۱۱۷
• قانون تمدید زمان اجرای ماده (۳۴) قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع ۱۲۶
• آیین نامه اجرایی تبصره (۵) ماده (۳۴) قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع کشور ۱۲۷
• آیین‌نامه اجرایی ماده ۴۴ مکرر قانون اصلاح قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگلها و مراتع (مصوب ۱۷ و ۲۲/۹/۱۳۴۹) ۱۳۱
• قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای ماده ۵۶ قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگلها و مراتع (مصوب ۲۲/۶/۱۳۶۷) ۱۳۳
• آئین‌نامه اصلاحی آئین‌نامه اجرایی قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای ماده ۵۶ قانون حفاظت و بهره‌برداری ازجنگلها و مراتع کشور ۱۳۵
• قانون حفظ و حمایت از منابع طبیعی و ذخایر جنگلی کشور (مصوب ۵/۷/۱۳۷۱) ۱۴۳
• آئین نامه اجرایی ماده (۱) قانون حفظ و حمایت از منابع طبیعی و ذخایر جنگلی کشور(مصوب ۱۶/۱۲/۱۳۷۱ هیأت وزیران) ۱۴۵
• آیین‌نامه اجرایی ماده ۲ قانون حفظ و حمایت از منابع طبیعی و ذخایر جنگلی کشور (مصوب ۱۶/۱۲/۱۳۷۱ هیأت وزیران) ۱۴۷
• قانون نحوه واگذاری و احیاء اراضی در حکومت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۲۵/۶/۵۸ ۱۵۱
• لایحه قانونی اصلاح قانون نحوه واگذاری و احیاء اراضی مصوب ۱۱/۱۲/۵۸ شورای انقلاب ۱۶۰
• «لایحه قانونی اصلاح لایحه قانونی نحوه واگذاری و احیاء اراضی در حکومت جمهوری اسلامی ایران مصوب و لایحه قانونی مربوط به واگذاری زمین به کشاورزان» مصوب ۲۸/۱۲/۱۳۵۸ ۱۶۴
• لایحه قانونی اصلاح لایحه قانونی واگذاری و احیاء اراضی درحکومت جمهوری اسلامی ایران (مصوب ۲۶/۱/۱۳۵۹) ۱۶۸
• آئین نامه اجرائی لایحه قانونی اصلاح لایحه قانونی واگذاری واحیاء اراضی در حکومت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۳۱/۲/۵۹ ۱۷۲
• دستورالعمل اصلاحی ضوابط واگذاری اراضی منابع ملی و دولتی برای طرح‌های کشاورزی و غیرکشاورزی ۱۸۶
• تصویب‌نامه در خصوص واگذاری اراضی ملی و دولتی ۲۱۴
• آیین‌نامه نصاب اراضی قابل واگذاری به فعالیت‌های مختلف در خارج از حریم شهرها و روستاها ۲۱۶
• ضوابط اجرایی واگذاری اراضی شیبدار( مصوب هیأت وزیران) ۲۱۹
• ماده ۷۵ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن درموارد معین مصوب ۲۸/۱۲/۷۳ ۲۲۴
• آیین نامه اجرایی ماده (۷۵) قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین ۲۲۵
• ابلاغیه اصلاحیه دستورالعمل آیین نامه اجرایی ماده ۷۵ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و ... ۲۲۹
• دستورالعمل آئین نامه اجرائی ماده ۷۵ قانون وصول برخی ازدرآمدهای دولت و مصرف آن در مورد معین مصوب ۱۳/۸/۷۵ هیأت وزیران ۲۳۰
• ماده ۸۴ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب ۲۸/۱۲/۱۳۷۳ ۲۳۵
• قانون تفسیر ماده (۸۴) قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین ۲۳۷
• آئین نامه اجرائی تبصره (۱) بند (۵) الحاقی ماده (۸۴) قانون وصول برخی از در آمد های دولت و مصرف آن در موارد معین ۲۳۸
• دستورالعمل ضوابط و شرایط اعمال تخفیف در اجرای ماده ۸۴ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت ۲۴۴
• قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی مصوب ۲۳/۴/۱۳۸۹ ۲۴۷
• آیین‌نامه اجرایی ماده (۸) قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی(مصوب ۱۰/۱۲/۱۳۹۳ هیات وزیران) ۲۶۸
• آیین نامه اجرایی تبصره (۲) اصلاحی ماده (۹) قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی موضوع ماده (۴۵) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور ۲۷۲
• آیین نامه اجرایی تبصره (۳) الحاقی ماده (۹) قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی موضوع ماده (۵۴) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور ۲۷۵
• آیین‌نامه اجرایی بند (ب) ماده (۱۲) قانون افزایش بهره‌وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی ۲۸۲
• قانون جامع حدنگار (کاداستر) کشور (مصوب ۱۲/۱۱/۱۳۹۳) ۲۸۶
• قانون مرجع تشخیص اراضی موات و ابطال اسناد آن (مصوب سی‌ام آذرماه ۱۳۶۵) ۲۹۳
• آئین‌نامه اجرایی قانون مرجع تشخیص اراضی موات و ابطال اسناد آن(مصوب ۸/۷/۶۶ هیأت وزیران) ۲۹۵
• دستورالعمل مربوط به امور شناسایی، تشخیص، ممیزی و تملک اراضی ملی و دولتی ۳۰۰
• دستورالعمل مقررات و ضوابط نحوه تشخیص حریم روستا مصوب ستاد مرکزی هیأت‌های واگذاری و احیای اراضی و اصلاحیه‌های مربوط به آن (موضوع تبصره ذیل ماده ۹ آیین‌نامه اجرایی قانون مرجع تشخیص اراضی موات و ابطال اسناد آن) ۳۰۶
• اصلاحیه‌های برخی مواد و تبصره‌های دستورالعمل مقررات و ضوابط نحوه تشخیص حریم روستا ۳۰۸
• قانون تعاریف محدوده و حریم شهر ، روستا و شهرک و نحوه تعیین آنها(مصوب ۱۴/۱۰/۱۳۸۴) ۳۰۹
• صورتجلسه مورخ ۵/۲/۱۳۸۵ ستاد مرکزی هیأتهای واگذاری زمین ۳۱۳
• قانون ابطال اسناد و فروش رقبات، آب و اراضی موقوفه (مصوب ۲۵/۱۱/۱۳۷۱) ۳۲۰
• قانون الحاق ۲ تبصره به ماده واحده قانون ابطال اسناد فروش رقبات آب و اراضی موقوفه ۳۲۲
• قانون استفساریه تبصره (۵) الحاقی به ماده واحده قانون ابطال اسناد فروش رقبات، آب و اراضی موقوفه(مصوب ۱۹/۹/۱۳۸۲) ۳۲۳
• آیین‌نامه اجرایی قانون ابطال اسناد وفروش رقبات، آب و اراضی موقوفه ۳۲۴
• از قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب ۲۷/۱۱/۱۳۸۰ ۳۳۴
• ازقانون برنامه پنج ساله دوم توسعه مصوب ۲۰/۹/۱۳۷۳ ۳۳۸
• ازقانون برنامه پنج ساله سوم توسعه مصوب ۱۷/۱/۱۳۷۹ ۳۴۰
• آیین‌نامه اجرایی بند (‌الف) ماده(۱۰۴) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران ۳۴۴
• آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۰۸ قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران ۳۴۷
• از قانون برنامه پنج ساله چهارم توسعه مصوب ۱۱/۶/۱۳۸۳ ۳۵۳
• آیین‌نامه اجرایی بند«ی‌« ماده (۶۹) قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی‌، اجتماعی وفرهنگی‌ جمهوری اسلامی ایران ۳۵۵
• آیین نامه اجرایی ماده(۷۰) قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی،اجتماعی وفرهنگی جمهوری اسلامی ایران ۳۵۹
• اصلاح آیین نامه اجرایی ماده ۷۰ قانون برنامه چهارم توسعه وزارت جهادکشاورزی ۳۶۳
• ازقانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه مصوب ۱۳۸۹ ۳۶۵
• برنامه بهینه سازی پایش، حفظ، بهره برداری و مدیریت جنگل های کشور ۳۶۷
• ازکتاب پنجم قانون مجازات اسلامی (تعزیرات ومجازاتهای بازدارنده) مصوب ۲/۳/۱۳۷۵ ۳۷۵
• سیاست های دولت در مورد صیانت از جنگل های شمال کشور ۳۷۷
• برنامه جامع صیانت از جنگلهای شمال کشور (حفظ ، نگهداری و توسعه جنگلهای شمال ) ۳۷۹
• از قانون ساماندهی وحمایت از تولید وعرضه مسکن (مصوب ۲۵/۲/۱۳۸۷) ۳۸۸
• قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفا‌تر اسناد رسمی مصوب ۲۴/۰۵/۱۳۸۵ ۳۸۹
• آیین‌نامه اجرایی قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفا‌تر اسناد رسمی(مصوب هیات وزیران۲۶/۱۲/۱۳۸۶) ۳۹۱
• قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمانهای فاقد سند رسمی مصوب۲۰/۹/۱۳۹۰ ۳۹۶
• آیین نامه اجرایی آمادگی مقابله با پدیده گرد و غبار ۴۰۳
• از قانون برنامه پنج ساله ششم مصوب ۱۳۹۵ ۴۰۸
• قانون جلوگیری از خرد شدن اراضی کشاورزی و ایجاد قطعات مناسب فنی، اقتصادی مصوب ۲۱/۱۱/۱۳۸۵ ۴۱۳
• آیین نامه اجرایی قانون جلوگیری از خردشدن اراضی کشاورزی و ایجاد قطعات مناسب فنی، اقتصادی ۴۱۵
• تصویب نامه در خصوص حدنصاب فنی و اقتصادی اراضی کشاورزی (زراعی و باغی) موضوع ماده (۱) قانون جلوگیری از خردشدن اراضی کشاورزی و ایجاد قطعات مناسب فنی، اقتصادی ـ مصوب۱۳۸۵ـ ۴۱۹
• قانون حفاظت، احیاء و مدیریت تالاب‌های کشور مصوب ۴/۲/۱۳۹۶ ۴۲۱
• قانون هوای پاک مصوب ۲۵/۴/۱۳۹۶ ۴۲۳
• آیین‌نامه اجرایی نظام صنفی کارهای کشاورزی و منابع طبیعی ۴۳۹
• آیین نامه اجرایی تبصره ماده (۱۴) قانون هوای پاک ۴۵۰

بخش دوم:آرای هیأت عمومی ۴۵۳
فصل اول:آرای وحدت رویه دیوان عدالت اداری ۴۵۵
• ۱-اعتراض سازمان جنگلها ومراتع وادارات منابع طبیعی به ۴۵۵
• اجرای مقررات ماده۵۶قانون حفاظت وبهره برداری ۴۵۵
• ۲-درخصوص نحوه واگذاری نهالستانهای عمومی وایستگاه های تولید بذر ونهال ۴۵۷
• ۳-ترهین اسناد اراضی واگذاری موضوع مادتین ۳۱و۳۲ لایحه قانونی نحوه واگذاری اراضی ۴۶۱
• ۴- بهره برداری از طرحهای موضوع واگذاری مواد( ۳۱و۳۲ ) ۴۶۳
• لایحه قانونی نحوه واگذاری اراضی ۴۶۳
• ۵-ممنوعیت واگذاری نهالستانهای عمومی، ایستگاه های تولید بذرونهال ۴۶۷
• ۶-سلب صلاحیت دیوان عدالت اداری دررسیدگی به آرای قطعی ۴۷۲
• کمیسیون ماده ۵۶ قانون حفاظت وبهره برداری از جنگل ها ومراتع ۴۷۲
• ۷-ابطال ماده ۶ آیین‎نامه اجرائی قانون مرجع تشخیص اراضی موات مصوب ۸/۷/۱۳۶۶ هیأت وزیران ۲- بند ۳۳۴ مجموعه بخشنامه‎های ثبتی ۳ تبصره ماده ۳۱ آیین‎نامه قانون دفاتر اسناد رسمی مصوب ۱۳۱۷ ۴۷۶
• ۸- ابطال بند یک ماده ۳۷ دستورالعملهای واگذاری حق بهره برداری از اراضی ملی ودولتی ۴۸۰
• ۹- نحوه پذیرش اسناد عادی در اعتراض اشخاص به اجرای مقررات موضوع ماده ۵۶ قانون حفاظت وبهره برداری از جنگل ها ومراتع ۴۸۴
• ۱۰- عدم واگذاری اراضی خلع ید شده به متصرفین عدوانی اراضی ملی ودولتی ۴۸۷
• ۱۱- لزوم رعایت نحوه واگذاری موضوع ماده۳۴ اصلاحی ۵۰۱
• ۱۲-عدم ابطال ماده۲ شیوه نامه ماده ۱۱ آیین نامه اجرایی قانون اصلاح ماده ۳۳ قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع کشور ۵۰۵
• ۱۳- وصول اجاره بها نسبت به اراضی ملی واگذاری بدون تخفیف ۵۱۲
• ۱۴- عدم جواز قانونی دائر به پرداخت بهاء و یا معوض اراضی که در اجرای ماده ۵۶ قانون جنگلها و مراتع کشور ملی اعلام می گردد به مالکان قبلی آنها ۵۱۶
• ۱۵- عدم ابطال ماده ۳ آیین نامه اجرایی قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی ۵۱۹
• ۱۶- ابطال بند (۱) بخشنامه شماره ۱۶۰۲۸/۹۰ـ ۱۹/۱/۱۳۹۰ رئیس سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری ۵۳۱
فصل دوم:آرای وحدت رویه دیوانعالی کشور ۵۳۷
• ۱-تعقیب جزایی تجاوز به منابع ملی شده به شرط اجرای مقررات ماده (۵۶) قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها ۵۳۷
• ۲- جنحه یا خلاف بودن مجازات قطع یا ریشه کن کردن یا سوزاندن نهال جنگلی رأی وحدت رویه ردیف ۵۳/۱۷ مورخ ۱۵/۳/۱۳۵۳ ۵۴۱
• ۳- قطعی نبودن آرای هیأت تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع ماده۵۶ قانون جنگلها ومراتع ۵۴۵
• ۴- قابل اعتراض بودن آرای هیأت تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع ماده۵۶ جنگلها ومراتع ۵۵۰
• ۵- عدم صدور سند مالکیت بنام دولت نافی مالکیت دولت نسبت به منابع ملی شده نیست ۵۵۶
• ۶-تعیین مرجع رسیدگی‌کننده به اعتراض مربوط به اجرای ماده ۵۶ قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگلها و مراتع کشور مصوب ۱۳۴۶ فارغ از محل وقوع اراضی ۵۶۱
• ۷- در خصوص اعمال ارتکابی متهمان در مورد تخریب منابع طبیعی و محیط زیست ۵۶۷
• ۸- صلاحیت مرجع رسیدگی‌کننده به جرایم مرتکبان حمل چوب جنگلی غیرمجاز ۵۷۳
• ۹ـ احداث دامداری و سایر موارد مذکور در آن در روستاها با موافقت سازمانهای جهاد کشاورزی ۵۷۹
• ۱۰ـ در مورد صلاحیت مرجع قضایی رسیدگی‌کننده به جرایم مرتکبان حمل چوب جنگلی غیرمجاز ۵۸۳
• ۱۱ـ صلاحیت دبیرخانه هیأت موضوع ماده واحده قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع ماده ۵۶ قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگلها و مراتع در رسیدگی به پرونده‌هایی که در مرجع قضایی مطرح گردیده و منتهی به صدور رأی قطعی نشده باشد ۵۸۹

بخش سوم: نظریات مشورتی اداره کل حقوقی وتدوین قوانین قوه قضائیه
(درخصوص منابع طبیعی) ۵۹۵
• ۱- نظریه مشورتی ۵۸۲/۷-۸/۳/۶۲ ۵۹۷
• ۲- نظریه مشورتی ۵۶۷۴/۷-۲۶/۱۱/۶۲ ۵۹۷
• ۳- نظریه مشورتی ۵۴۳۸/۷ – ۲۷/۱۰/۶۸ ۵۹۷
• ۴- نظریه مشورتی ۵۲۵۸/۷- ۳/۸/۱۳۷۲ ۵۹۸
• ۵- نظریه مشورتی ۳۷۳۹/۷ – ۵/۸/۱۳۷۳ ۵۹۸
• ۶- نظریه مشورتی ۳۶۴۲/۷ -۲۶/۸/۱۳۷۳ ۵۹۹
• ۷- نظریه مشورتی ۹۰۵۸/۷ - ۲۹/۰۱/۱۳۷۴ ۵۹۹
• ۸- نظریه مشورتی ۷۳۴۷/۷ – ۳۰/۱۱/۷۴ ۵۹۹
• ۹-نظریه مشورتی ۸۲۲۹/۷ - ۱۹/۱۳۷۴ ۶۰۰
• ۱۰- نظریه مشورتی ۴۵۳۹/۷-۲۵/۳/۷۷ ۶۰۱
• ۱۱- نظریه مشورتی ۱۹۵۵/۷-۱۵/۴/۷۷ ۶۰۲
• ۱۲- نظریه مشورتی ۵۷۸۸/۷-۷/۸/۷۷ ۶۰۲
• ۱۳- نظریه مشورتی ۵۹۷۸/۷-۲۴/۸/۷۷ ۶۰۳
• ۱۴- نظریه مشورتی ۲۱۴/۷ -۲/۲/۱۳۷۸ ۶۰۳
• ۱۵- نظریه مشورتی ۹۳۴۰/۷ - ۲۴/۱۲/۱۳۷۸ ۶۰۴
• ۱۶- نظریه مشورتی ۴۴۷۱/۷ -۱۵/۵/۱۳۸۰ ۶۰۴
• ۱۷- نظریه مشورتی ۲۰۱۴/۷ - ۸/۳/۱۳۸۱ ۶۰۵
• ۱۸- نظریه مشورتی ۴۰۵۹/۷- ۲۷/۷/۱۳۸۱ ۶۰۵
• ۱۹- نظریه مشورتی ۱۶۳۶/۷ - ۹/۸/۹۱ ۶۰۵
• ۲۰- نظریه مشورتی ۲۵۳۷/۹۲/۷ - ۲۸/۱۲/۱۳۹۲ ۶۰۷
• ۲۱- نظریه مشورتی ۳۷۲/۹۳/۷ -۲۱/۲/۱۳۹۳ ۶۰۷
• ۲۲-نظریه مشورتی ۷/۹۳/۱۵۶۳ - ۵/۷/۱۳۹۳ ۶۰۸
• ۲۳ - نظریه مشورتی شماره ۹۰۱/۹۴/۷ -۱۰/۴/۱۳۹۴ ۶۱۰
• ۲۴- نظریه مشورتی ۹۶۵ /۹۴/۷ـ ۱۶/۴/۱۳۹۴ ۶۱۱