تفسیر قضایی و نقد قانون حمایت خانواده مصوب 1391

دادگاه های تجدیدنظر استان تهران به لحاظ کیفیت و اهمیت پرونده های مورد رسیدگی مرجع عالی دادرسی هستند. گواه این مدعا آراء صادره در همه حوزه های حقوقی، کیفری، خانواده و امور حسبی است. اما از آنجا که قضات به لحاظ حجم کاری زیاد فرصت بیان عقاید علمی ندارند نظرات با ارزش علمی و کاربردی آنان در میان پرونده ها بایگانی می شود که خسران بزرگی برای علم حقوق است. رویه های قضایی معمولا در دانشکده های حقوق و رشته های مربوط به آن بررسی نمی شوند وکتب معدودی که در سال های اخیر به چاپ و نشر آراء قضایی اختصاص یافته اند جزء منابع درسی نیستند. دروس شکلی آیین دادرسی مدنی و اجرای احکام مدنی در دوره های کارشناسی ارشد و دکتری از دروس اختیاری محسوب می شوند، در حالی که حقوق شکلی تضمین رسیدن به حق بیان شده در حقوق ماهوی است. با توجه به اینکه رویه قضایی و مباحث مربوط به آن مکمل مباحث نظری در علم حقوق است ضرورت بحث رویه قضایی را ایجاد می کند. اختلاف نظر دادگاه ها در خصوص راه حل حقوقی دعاوی طرح شده امر طبیعی است، نتیجه اختلاف نظرها تضارب آراء، صدور احکام متقن و مستحکم راجع به دعاوی است .

از زمانی که جناب آقای دکتر حسین لطفی به عنوان سرپرست دادگاه های تجدیدنظر استان تهران منصوب شده اند برگزاری نشست های علمی برای بیان و ثبت دیدگاه های قضات رونق و توسعه بیشتری یافته است. و با حمایت های ایشان گروههای تخصصی در زمینه های حقوقی و کیفری شکل گرفته اند.

در گروه علمی حقوق خصوصی آقای سیدابراهیم حسینی دستجردی به عنوان رئیس و حمیدرضا محمدباقری به سمت نایب رئیس و محمد رضا طاهری به عنوان دبیر دوم انتخاب شدند .

جلسات از اردیبهشت ماه ۱۳۹۱ شروع شده اند و دیدگاه ها در موضوعات مختلف حقوقی ارائه و ثبت شده اند که به مرور عرضه خواهد شد این مجموعه در گروه علمی حقوق خصوصی مربوط به قانون حمایت خانواده مصوب ۱/۱۲/۱۳۹۱ است که در هفت جلسه مستمر به تاریخ های ۲۳/۲/۱۳۹۲، ۳۰/۲/۱۳۹۲، ۶/۳/۱۳۹۲، ۲۳/۳/۱۳۹۲، ۳۰/۳/۱۳۹۲، ۱۰/۴/۱۳۹۲ و ۱۷/۴/۱۳۹۲ مورد بررسی قرار گرفت. برخی نظرات ارائه شده درخصوص تفسیر قانون مورد بحث مبتنی بر اتفاق رأی حاضران است و برخی نیز مورد قبول اکثریت آنها واقع شده مولف در این کتاب بعد از بیان دیدگاههای مذکور به نقد و تحلیل آنها پرداخته است.

اسامی قضات حاضر در جلسات به ترتیب شعبه ای که در آن قضاوت می کنند به شرح زیر است:

آقایان ۱-دکتر لطفی سرپرست دادگاههای تجدیدنظر استان تهران، ۲ـ داود صادقی مستشار شعبه اول، ۳ـ حجت الاسلام علی سیفی بخشی رئیس شعبه دوم، ۴ـ فردین ارژنگی مستشار شعبه دوم، ۵ـ رحمت الله موتمن مستشار شعبه دوم، ۶ـ محمد ذکایی رئیس شعبه سوم، ۷ـ هدایت الله جوادی رئیس شعبه چهارم، ۸ـ دکتر رضا خشنودی مستشار شعبه سوم، ۹ـ بهزاد سعادت زاده مسجدی مستشار شعبه چهارم، ۱۰ـ خیراله غفوری گوراب مستشار شعبه هفتم،۱۱ـ فرهاد مددی مستشار شعبه هفتم، ۱۲ـ رسول امیری مستشار شعبه هشتم،۱۳ـ محمد ترابی مستشار شعبه دهم، ۱۴ـ محمود فرهبد رئیس شعبه یازدهم، ۱۵ـ سید حسین علی محمدی مستشار شعبه یازدهم، ۱۶ـ رسول دوبحری رئیس شعبه دوازدهم، ۱۷ـ حجت الاسلام احمدرضا حسین خانی مستشار شعبه سیزدهم، ۱۸ـ محمد عشقعلی رئیس شعبه پانزدهم، ۱۹ـ علیرضا صیدی رئیس شعبه هفدهم، ۲۰ـ حمید محمدی رئیس شعبه نوزدهم، ۲۱ـ محمد کریم ایرانی مستشار شعبه نوزده، ۲۲ـ حسین خاتوندهی رئیس شعبه بیستم، ۲۳ـ حسنعلی منصوری رئیس شعبه بیست و سوم، ۲۴ـ صادق جعفری  مستشار بیست و سوم، ۲۵ـ حسین مرادی هرندی رئیس شعبه بیست و چهارم، ۲۶ـ مهدی روحانی مستشار شعبه بیست و چهارم، ۲۷ـ محمدرضا طاهری مستشار شعبه بیست و پنجم، ۲۸ـ جمشید موحدی مستشار شعبه بیست و پنجم، ۲۹ـ حمیدرضا محمدباقری رئیس شعبه بیست و هشتم، ۳۰ـ حجت الاسلام رمضان نامدار مستشار شعبه بیست و هشتم، ۳۱ـ ابراهیم حسینی دستجردی رئیس شعبه بیست و نهم ۳۲ـ علی احمدی مستشار شعبه بیست و نهم، ۳۳ـ حجت الاسلام محرمعلی بیگدلی رئیس شعبه سی ام، ۳۴ـ حمیدرضا قمری رئیس شعبه سی و دوم، ۳۵ـ محمدعلی افشار مستشار شعبه سی و دوم، ۳۶ـ حمیدرضا پورفلاح رئیس شعبه سی و پنجم، ۳۷ـ محمد دیوسالار رئیس شعبه سی و هفتم، ۳۸ـ دکتر ناصر دقیقی مستشار شعبه سی و هفتم، ۳۹ـ سعید رضایی مستشار شعبه سی و هفتم، ۴۰ـ عبدالرحیم دادگرنیا رئیس شعبه سی و هشتم، ۴۱ـ محمد خالقی رئیس شعبه چهلم، ۴۲ـ علی نجفی سواد رودباری مستشار شعبه چهلم، ۴۳ـ عبدالله راثی نصیری رئیس شعبه چهل و دوم، ۴۴ـ خلیل حیات مقدم مستشار شعبه چهل و دوم، ۴۵ـ حجت الاسلام غلامرضا نحوی مستشار شعبه چهل و پنجم، ۴۶ـ محمد باقر غفاری مستشار شعبه چهل و پنجم، ۴۷ـ حجت الاسلام سید داود معنوی رئیس شعبه چهل و هفتم، ۴۸ـ خانم عارفه مدنی کرمانی مستشار شعبه چهل و هفتم، ۴۹ـ علی حاجی حسنی مستشار شعبه پنجاه و یکم، ۵۰ـ هادی کیازاد مستشار شعبه پنجاه و یکم، ۵۱ـ حجت الاسلام سید وجیه الله فهیمی گیلانی مستشار شعبه پنجاه و دوم، ۵۲ـ سید کاظم ساداتی رئیس شعبه پنجاه و سوم، ۵۳ـ عباس موسوی رئیس شعبه پنجاه و نهم، ۵۴ـ حجت الاسلام عبدالغفار آل حبیب رئیس شعبه شصتم، ۵۵ـ دکتر مجتبی نورزاد رئیس شعبه شصت و یکم، ۵۶ـ دکتر فرشاد رحیمی رئیس شعبه شصت و دوم، ۵۷ـ منصور عظیمی، ۵۸- مسعود اقتصادی مستشار.

لازم به یادآوری است که عده ای از قضات علی رغم تمایل به حضور در جلسات به لحاظ کثرت کار حضور نیافته اند و با ارسال سوالات خود و همچنین بیان نظرات و دیدگاه های خویش از جلسات حمایت کردند از جمله می توان به آقایان حمید رضا سلطانیان معاونت محترم رئیس کل دادگستری استان تهران و قربانعلی احمدی رئیس شعبه بیست و ششم و محمدجواد خیری چافی رئیس شعبه سی و سوم اشاره نمود.

از همه عزیزانی که با حضور در جلسات و اعلام نقطه نظرات خود همچنین عزیزانی که هرچند در جلسات امکان حضور نداشتند ولی به نحوی نقطه نظرات خود را بیان نمودند و در نهایت موجب به وجود آمدن مجموعه ای شدند که می تواند در دکترین حقوقی، قانونگذاری و رویه قضایی تأثیرگذار باشد تشکر و قدردانی می گردد.