دوره عملی رسیدگی قضایی در پرونده های قتل با شبیه سازی دادگاه
این دوره آموزشی در قالب یک دوره چند قسمتی ، با تدریس دکتر علی دلداری (قاضی پیشین محاکم کیفری یک تهران ویژه قتل)، علی افروز (وکیل پایه یک دادگستری و مدرس دورههای کاربردی پروندههای قتل) و حمید رحیمی (دادیار دادسرای تهران)، برگزار شده است. طراحی این دوره مبتنی بر تجربه مستقیم مدرسین در رسیدگی عملی به پروندههای قتل عمدی است و به حساسترین و پیچیدهترین نوع پروندههای کیفری میپردازد؛ پروندههایی که نحوه مدیریت تحقیقات، تحلیل عناصر جرم و اتخاذ تصمیمات قضایی در آنها، تأثیری مستقیم بر سرنوشت متهم، اولیای دم و فرآیند دادرسی دارد.
پروندههای قتل عمدی بهعنوان سنگینترین جرایم علیه تمامیت جسمانی اشخاص، مستلزم دقت مضاعف در تحقیقات مقدماتی، تشخیص صحیح ارکان مادی و روانی جنایت، ارزیابی دفاعیات متهم و رعایت دقیق تشریفات قانونی هستند. با این حال، در عمل قضایی، پیچیدگی وقایع، تعدد فروض قانونی، تعارض ادله و حساسیت اجتماعی این پروندهها، فرآیند رسیدگی را با چالشهای جدی مواجه میسازد. همین ویژگیها، رسیدگی به پروندههای قتل را به یکی از تخصصیترین و خطیرترین حوزههای دادرسی کیفری تبدیل کرده است.
در این دوره آموزشی، رسیدگی به پروندههای قتل عمدی نه صرفاً از منظر قواعد نظری، بلکه در بستر واقعی دادرسی کیفری و بر اساس رویه عملی دادسرا و دادگاه کیفری یک بررسی شده است. ساختار دوره بهگونهای طراحی شده که شرکتکننده با سیر کامل پرونده، از لحظه وقوع جنایت و اقدامات اولیه بازپرس تا صدور رأی قطعی، فرجامخواهی و اجرای حکم قصاص، بهصورت منظم و کاربردی آشنا شود.
محورهای اصلی دوره
در این دوره آموزشی، مباحث زیر با تأکید بر تحلیل عملی و مستند به مقررات قانون آیین دادرسی کیفری مورد بررسی قرار گرفته است:
▪ بررسی اقدامات بازپرس پس از اطلاع از وقوع جنایت، شامل صدور دستورات ابتدایی برای حفظ صحنه جرم، صیانت از ادله و انجام تحقیقات اولیه
▪ تحلیل فرآیند تحقیقات مقدماتی در پروندههای قتل عمدی و نحوه تحقیق از شهود، اولیای دم و متهم تا صدور قرار جلب به دادرسی
▪ تبیین نقش و اقدامات دادستان در فرآیند تحقیقات مقدماتی پروندههای قتل عمدی بر اساس مواد ۶۴ تا ۲۸۷ قانون آیین دادرسی کیفری
▪ بررسی رکن مادی و رکن روانی جنایت عمدی و تحلیل عوامل زایلکننده رکن روانی
▪ تحلیل دفاعیات مبتلابه متهم در پروندههای قتل، از جمله دفاع جنون، مستی، دفاع مشروع، اشتباه در هدف، هویت یا ماهیت و ادعای مهدورالدم بودن مجنیعلیه
▪ بررسی تقارن رکن مادی و روانی جنایت، مشارکت در قتل و علم اجمالی در فرض انتساب جنایت به یک یا چند نفر
▪ تحلیل موضوع سرایت جنایت از عضو به نفس و آثار آن در مسئولیت کیفری
▪ بررسی نقش و مداخله وکیل در تحقیقات مقدماتی، نحوه تنظیم لوایح و دفاع مؤثر در پروندههای جنایی
▪ تبیین مراحل عملی رسیدگی از بررسی صحنه قتل، شناسایی اولیای دم، بازسازی صحنه، آخرین دفاع، تنظیم کیفرخواست، رسیدگی در دادگاه کیفری یک، صدور رأی، فرجامخواهی و نحوه اجرای احکام قصاص
طرح این مباحث همراه با تحلیل فرآیندهای واقعی رسیدگی و شبیهسازی عملی دادرسی، به شرکتکنندگان کمک میکند تا با منطق تصمیمگیری قضایی در پروندههای قتل عمدی آشنا شده و بتوانند الزامات قانونی و عملی اینگونه پروندهها را در مقام اجرا بهدرستی تشخیص دهند. این رویکرد، دوره را به منبعی تخصصی و کاربردی برای قضات، وکلا، مشاوران حقوقی و دانشجویان حقوق تبدیل کرده است که بهطور حرفهای با پروندههای جنایی سروکار دارند.
این دوره در تاریخ 13/06/1404 و توسط انتشارات مجد برگزار شده است؛ مجموعهای که با تمرکز بر آموزشهای تحلیلی و مبتنی بر تجربه عملی، همواره در تلاش است محتوایی ارائه دهد که مستقیماً در عمل حقوقی و قضایی قابل استفاده باشد.
الف: فرآیند انجام تحقیقات مقدماتی در پرونده های قتل عمدی:
۱. اقدامات بازپرس پس از اطلاع از وقوع جنایت
۲. بحث پیرامون صدور دستورا ت ابتدایی جهت حفظ صحنه جرم، حفظ ادله،تحقیق از شهود، اولیای دم، متهم و ... تا صدور قرارجلب به دادرسی
3. اقدامات دادستان در فرآیند تحقیقات مقدماتی پرونده های قتل عمدیموضوع مواد ۶۴ تا ۲۸۷ قانون آیین دادرسیکیفری
ب: بررسی مسائل ماهوی پیرامون رکن مادی و روانی جنایت عمدی شامل:
۱. تحلیل رکن روانی جنایت عمدی و عوامل زایل کننده رکن روانی
۲. بررسی دفاعیات مبتلابه متهم در فرآیند تحقیقات مقدماتی شامل: دفاع جنون، دفاع مستی، دفاع مشروع، دفاع اشتباه درهدف، هویت یا ماهیت، دفاع ادعای مهدورالدم بودن مجنی علیه
۳. بررسی موضوع تقارن رکن مادی و روانی در جنایت
۴.بررسی مشارکت در جنایت و علم اجمالی درخصوص انتساب جنایت به یک نفر از چندنفر یا چندنفر از چند نفر
۵. بررسی سرایت جنایت بر عضو به نفس
۶. دفاع در پرونده های جنایی و نقش وکیل در فرایند تحقیقات مقدماتی و دادرسی و نحوه تنظیم لوایح