حقوق کنسولی

کنسول‌ها چه به لحاظ کارکردی و چه از منظر جایگاه حقوقی، متفاوت از نمایندگان دیپلماتیک قلمداد می‌شوند. این افراد (گرچه نمایندگان دول فرستنده برای مقاصد خاص هستند) از مصونیت در برابر قوانین و صلاحیت‌های اجرایی دولت پذیرنده که مامورین دیپلماتیک از آن‌ها بهره مندند، بهره ای نخواهند داشت. در واقع طیف وظایف کنسولی بسیار متنوع است و در بر گیرنده ی اموری از قبیل حفظ منافع دولت فرستنده و اتباع آن، توسعه ی روابط اقتصادی و فرهنگی، صدور گذرنامه و روادید، اداره ی اموال اتباع دولت فرستنده، ثبت ولادت و فوت و ازدواج، و نظارت بر کشتی‌ها و هواپیماهای متعلق به دولت پذیرنده.

جنبه اطلاعاتی کنسول به دولت‌ها اجازه میدهد که از رویه هر کشور درباره بازرگانی با سایر کشور‌ها و سیاستی که به طور کل در روابط خود با بیگانه گان دیگر اتخاذ میکنند مطلع گردند و در عین حال از فرصت‌های مفید که امکانات بیشتر برای توسعه روابط بازرگانی و احیاناً سیاسی آنها فراهم میشود استفاده میشود. در عین حال تجمع عده اتباع یک کشور در کشور دیگر مسایل شخصی متعددی راپیش می‌آورد، به عنوان مثال مرگ یک بازرگان تبعه خارجی مسایل مانند ارث، حقوق وارث و وصیت و مسایل این چنینی را پیش خواهد آورد. ازدواج بین اتباع بیگانه و یا تولد طفل از والدین خارجی یا مسایل دیگری از حیث ازدواج و یا طلاق آثار حقوقی خاص ایجاد میکند که ممکن است غالباً با حقوق و قواعدیکه در کشور محل اقامت آنها جاری است متفاوت و گاه متعارض باشد. اینگونه مسایل که به آنها احوال شخصیه گفته میشود از قبل وجود داشته و امروزه در قوانین کلیه کشور‌ها مقرراتی برای تأمین حقوق بیگانه گان ازین حیث دیده میشود. در کنار آن مسایل مانند حق شرکت در انتخابات برای تبعه هر دولت هر چند مقیم خارج باشد و یا پرداخت مالیات بر درآمد یکه فرد در کشور خود بدست میآورد میتواند از موضوعات مربوط به روابط کنسولی باشد. اجرایی کلیه این قوانین نسبت به اتباع دولت در خارج باید به دست مأموری باشد که از خود آن دولت است و مأمور مذبور همان است که عنوان کنسول دارد و به کلیه امور فوق ذکر و مسایل دیگری که مربوط به اتباع میشود، امور کنسولی گفته میشود.