۱.معنای عمومی قانونها.
۲.دربارهی قانونهایی که به شکل مستقیم از ماهیتِ دولت نشأت میگیرند.
۳.دربارهی اصول سه حکومت
۴.ضروری است قوانین آموزش با اصول حکومت مرتبط باشند.
۵.ضروری است قانونهایی که قانونگذار ارائه میدهد با اصل حکومت مرتبط باشند.
۶. پیامدهای اصولِ حکومتهای گوناگون در ارتباط با سادگی قوانینِ مدنی و جزایی، شکل آرای قضایی و تعیین مجازاتها.
۷. پیامدهای اصول متفاوت سه حکومت در ارتباط با قوانین اسراف پرهیزی، تجمل و شرایط زنان.
۸. دربارهی تباهی اصولِ سه حکومت
۹.دربارهی قانونها و رابطهای که با نیروی دفاعی دارند.
۱۰.رابطهی قانونها و نیروی تهاجمی
۱۱.دربارهی قانونهایی که آزادیِ سیاسی را در ارتباط با نظام شکل میدهند.
۱۲. دربارهی قانونهایی که آزادیِ سیاسی را در ارتباط با شهروند شکل میدهند.
۱۳.رابطهی افزایش خراجها و سنگینیِ درآمد عمومی با آزادی.
۱۴.رابطهی قانونها با ماهیتِ اقلیم.
۱۵. چگونه قانونهای بردهداریِ مدنی با ماهیت اقلیم در ارتباط هستند.
۱۶. چگونه قانونهای بردهداریِ خانگی با ماهیت اقلیم در ارتباط هستند.
۱۷. چگونه قانونهای بندگیِ سیاسی با ماهیت اقلیم در ارتباط هستند.
۱۸. دربارهی قانونها و رابطهای که با ماهیت زمین دارند.
۱۹.دربارهی قانونها و ارتباطشان با اصولی که ذهنیت عمومی، آداب و رسوم و اخلاق یک ملت را شکل میدهند.
۲۰. دربارهی قانونها و ارتباط آنها با تجارت؛ با توجه به ماهیت و امتیازهای آن.
۲۱. دربارهی قانونها و ارتباط آن با تجارت از دیدگاه دگرگونیهایی که در جهان پدید آوردهاند.
۲۲.دربارهی قانونها و ارتباطی که با کاربرد پول دارند.
۲۳.دربارهی قانونها و ارتباطی که با شمارِ ساکنان دارند.
۲۴. دربارهی قانونها و ارتباطی که با مذهب جاریِ هر کشور و آموزههای آن دارند.
۲۵.دربارهی قانونها و ارتباطی که با استقرار دین دارند.
۲۶.دربارهی قانونها و ارتباطی که باید با مراتب اموری که بر پایهی آنها وضع میشوند داشته باشند.
۲۷.فصل یگانه.
۲۸. دربارهی سرچشمه و دگرگونی هایِ قانونهای مدنی نزد فرانسویها.
۲۹. دربارهی شیوهی نگارش قانونها.
۳۰.نظریهی قانونهای فئودال نزد فرانکها و ارتباطی که با استقرار پادشاهی دارند.
۳۱.نظریهی ارتباط قانونهای فئودال نزد فرانکها و ارتباطی که با انقلابهای پادشاهی آنها دارند.
شارل دو مُنتسکیو با نگارش اثر روحالقوانین (سرشت قانونها) که به باورِ بسیاری از صاحبنظران تأثیرگذارترین اثر وی محسوب میشود، همهی آثار حقوقی و قانونهای پس از نگارشِ آن را در فرانسه و جهان متأثر ساخت به گونهای که اندیشههای منتسکیو در این اثر کلاسیک، الهامبخش و سرچشمهی بسیاری از دموکراسیها و قانونهای پس از وی گردید.
منتسکیو در این اثر نکتهای بنیادین را بیان کرده که عبارت است از؛ رابطهی معنادارِ قانونها با مؤلفههای پرشمار.
در این میان میتوان به مؤلفههایی چون ماهیت و پیشران انواع حکومتها، آب و هوا و اقلیمِ کشورها، شرایط و موقعیت جغرافیایی ملتها، باروری و سترونیِ سرزمینها، دین، آداب و رسوم، شمارِ ساکنان، قلمرو و گسترهی کشورها، الگوهای رفتاری مردمان، گرایشها و... اشاره کرد.
منتسکیو بر این باور است که در پرتوی قانونها هیچ شهروندی نباید از شهروند دیگر بهراسد، و هیچ فردی نتواند حقوق و آزادیِ فردی دیگر و فراتر از آن جامعه را خدشهدار کند؛ به باور او زندگی و همزیستیِ مسالمتآمیز تنها با وضع قانونهای مطلوب ممکن میشود.
بههر روی، روحالقوانین همچنان یکی از تأثیرگذارترین و مهمترین متون کلاسیک در فلسفهی سیاسی و حقوق عمومیِ جهان محسوب میشود و به عنوان مرجعی بنیادین و بیمانند که برای نخستین بار قانونها، جامعه، تاریخ و بسیاری مؤلفههای دیگر را به صورت نظاممند به یکدیگر پیوند داد، در معتبرترین دانشگاهها و پژوهشکدههایِ حقوق و فلسفهی سیاسیِ جهان تدریس، تحلیل، تفسیر و تحسین میشود.
نقش انکارناپذیر منتسکیو و اثرِ روحالقوانین به گونهای است که تأثیری ژرف بر آفرینش، بازتعریف، توسعه و اصلاح ساختار قانونها، نهادهای حاکمیتی و نظام حقوقیِ مهمترین دموکراسیهای جهان گذاشته است تا جایی که بنیانگذاران ایالات متحده از جمله جیمز مدیسون(James Madison)، منتسکیو را معمار قانون اساسی و اثر روحالقوانین را به عنوان بزرگترین هدیه به دموکراسی و آزادی در این کشور نامیدهاند.
از اینرو، با در نظر گرفتن اهمیت و جایگاه این اثرِ مرجع و با توجه به گذشتِ هفت دهه از نخستین ترجمهی فارسی آن توسط زندهیاد علیاکبر مهتدی؛ جای خالی ترجمهای امروزی، کامل و روان از نسخهی اصلیِ اثر [که به زبان فرانسه است] احساس میشد؛ ترجمهی پیشرو از این اثر فاخر، حاصل سالها تلاشِ خستگیناپذیر و بیوقفهی مترجمان است؛ با این امید که چراغی روشنیبخش برای توسعهی پایدار و تعالیِ میهن عزیزمان و مردمان شایستهاش بیافرزود.