آموزش قانون اساسی

قانون اساسی برای هر کشوری در حکم میثاق ملی است که نشانگر هویت و آرمان های مورد احترام ملت بوده و تنها قانونی است که با رأی مستقیم مردم، تصویب می‌گردد.

این قانون تعریف کننده اصول سیاسی، ساختار، سلسله مراتب، جایگاه و حدود قدرت سیاسی دولت و تعیین و تضمین کننده حقوق شهروندان کشور است.

سابقه تدوین قانون اساسی در ایران بر می‌گردد به هشتم دی ماه ۱۲۸۵ شمسی که در پی انقلاب مشروطه، به امضای مظفرالدین شاه قاجار رسیده و دارای ۵۱ ماده بود. البته به دلیل این که این قانون بعد از موفقیت مشروطه‌خواهان درگرفتن فرمان مشروطه و با عجله تهیه شده بود، در آن ذکری از حقوق ملت و سایر ترتیبات مربوط به رابطه اختیارات حکومت و حقوق ملت نشده بود و بیشتر به طرز کار مجلس شورای ملی و مجلس سنا یا مؤسسان مربوط می‌شد و به همین دلیل در آغاز به (نظام نامه) شهرت داشت.

محمدعلی شاه قاجار در تاریخ چهادهم مهر ماه ۱۲۸۶ متمم قانون اساسی را بعد از تصویب مجلس، امضا کرد.

این قانون در چند نوبت تا انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ اصلاح گردید:

برای اولین بار در سال ۱۳۰۴ با آغاز حکومت پهلوی، اصول ۳۶ و ۳۷ و ۳۸ از متمم قانون اساسی مشروطه اصلاح شد.

بار دوم، در سال ۱۳۲۷ اصول ۴۴ و ۴۸ مورد تجدیدنظر قرار گرفت و اصل جدیدی به منظور تعیین طرحی برای تجدید نظر در اصل قانون اساسی و متمم آن اضافه گردید.

بار سوم، در سال ۱۳۳۷ اصول ۴ و ۵ و ۶ و ۷ و ۴۹ مورد بازنگری قرار گرفت.

و بار چهارم نیز در سال ۱۳۴۶ اصول ۳۸ و ۴۱ و ۴۲ متمم قانون اساسی اصلاح شد.

بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، در سال ۱۳۵۸ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به تصویب عمومی مردم رسیده و در سال ۱۳۶۸ تعداد ۴۸ اصل آن، اصلاح و مورد بازنگری قرار گرفت.

این تاریخچه مختصری بود از سرگذشت قانون اساسی در ایران که البته اطلاع از محتوای همه آن تغییرات، نیازمند مطالعه جامع تری است.

امروز قانون اساسی جاری در کشور باید مورد تدریس در دانشگاه ها و دوره­های متوسطه آموزش و پرورش قرار گیرد.

طبیعی است که عموم مردم حق دارند از محتوا و مفاد قانون اساسی آگاه باشند تا بتوانند حقوق و تکالیف خود را بشناسند. هر فرد همانطور که تکلیف دارد قوانین و مقررات جامعه را رعایت کند، حق دارد تا مورد حمایت قانون قرار گیرد.

یکی از ویژگی های تدوین قوانین اساسی در همه کشورها آن است که ضمن جامع و کامل بودن باید با ادبیات روز هر جامعه نگاشته شده باشد تا عموم مردم بتوانند بدون آشنایی با اصطلاحات حقوقی آن را مطالعه کرده و برای آنها قابل فهم باشد.

خوشبختانه انتشارات مجد در طول ۳۳ سال گذشته، کتاب های زیادی را در حوزه حقوق اساسی منتشر کرده که البته همگی در سطح دانشگاهی بوده و بسیار خرسندم که این کتاب به عنوان اولین اثر حقوقی به زبان ساده و با هدف آموزش عمومی در مجد منتشر می‌گردد.

عموم مردم، دانشجویان، داوطلبان آزمون های استخدامی و دانش آموزان مخاطبان این کتاب هستند. تقدیم به آنها که دانستن حق شان است.