۱- جنایات مشمول صلاحیت یک دادگاه یا دیوان بین المللی
۲- حقوق کیفری فرامرزی
۳- اهداف حقوق بین الملل کیفری
۴- صلاحیت
۵- تعقیب های ملی جنایات بین المللی
۶- همکاری دولت در رسیدگی های ملی
۷- تاریخ تعقیب های کیفری بین المللی
۸- دیوان های بین المللی کیفری ویژه
۹- دادگاه بین المللی کیفری
وقوع دو جنگ جهانی خونین و خانمان سوز و به ویژه جنایات ددمنشانهای که در دهههای پایانی هزارة دوم میلادی از جمله در یوگسلاوی سابق و رواندا اتفاق افتاد اجرای عدالت کیفری بینالمللی نسبت به مرتکبان شنیعترین و شقاوتآمیزترین جنایات بینالمللی را به یک مطالبة جهانی تبدیل کرد و تأسیس یک دادگاه بینالمللی کیفری را که تا قبل از آغاز هزارة سوم میلادی، علیرغم تلاشهای فراوان گذشته به خصوص پس از جنگ جهانی دوم، بینتیجه مانده بود از آرزو به واقعیت بدل ساخت. با تشکیل دادگاهها و دیوانهای بینالمللی یا بینالمللی شده (مرکب) و به خصوص دو دیوان بینالمللی کیفری برای یوگسلاوی سابق و رواندا در دهة ۱۹۹۰ میلادی و تشکیل دادگاه بینالمللی کیفری، که برخی از صاحبنظران آن را مهمترین دستاورد حقوق بینالملل پس از تأسیس سازمان ملل متحد تلقی کردهاند، حقوق بینالملل کیفری وارد مرحله تازهای از حیات خویش گردید و علاوه بر ورود به مرحله عینی و عملی، از بعد نظری و علمی نیز در مسیر رشد و بالندگی قرار گرفت. شاهد این مدعا انتشار صدها کتاب و مقاله در سالهای اخیر از جمله در ایران است. با این همه، امتیازات کتاب حاضر که عنوان اصلی آن «An Introduction to International Law and Procedure» است، بویژه از لحاظ تنوع منابع و ارجاعات، استناد زیاد نویسندگان به رویه قضایی بینالمللی، نگاه انتقادی و نقّادی بیطرفانه موضوعات بحث با تکیه بر مبانی و اصول کلی حاکم بر حقوق بینالملل کیفری و اشاره به نظرات مخالف و موافق در هر مورد، ترجمه و ارائه آن به جامعه علمی و دانشگاهی کشور را مفید مینمود. در اینجا اشاره به چند نکته ضروری است:
۱- از آنجا که برگردان یک اثر، قبل از هر چیز باید انعکاس بیکم و کاست متن اصلی باشد، لذا در ترجمه حاضر نیز، سعی شده است که آنچه مدنظر نویسندگان است با امانتداری کامل به خوانندگان محترم عرضه گردد و حتیالامکان از هر گونه دخل و تصرف در متن اجتناب شود. با این حال، در بسیاری از موارد، درک بهتر و جامعتر پیام نویسندگان کتاب، مستلزم شرح و توضیح بیشتری است که امیدواریم در چاپ بعدی بتوانیم توضیحات لازم را در پاورقیها بیفزاییم.
لازم به ذکر است که علیرغم اینکه نویسندگان و مترجمان کشورمان کلمات دیوان و دادگاه را گاهی به جای هم استعمال کردهاند ولی در سرتاسر این کتاب کلمة Tribunal «دیوان» و کلمة Court «دادگاه» ترجمه شده است. این امر من جمله از حیث تفکیک دقیق دیوانهای بینالمللی کیفری و دادگاه بینالمللی کیفری (ICC) و درک دقیق منظور نویسندگان مفید است. همچنین، عبارت International Criminal Court (ICC) که در منابع فارسی به صور گوناگون مثل دیوان یا دادگاه کیفری بینالمللی یا بینالمللی کیفری ترجمه شده است در این کتاب همواره «دادگاه بینالمللی کیفری» ترجمه شده است تا با تقدم صفت «بینالمللی» بر صفت «کیفری» جایگاه آن از آن دسته دادگاههای کیفری ملی که بر جرایم بینالمللی اعمال صلاحیت میکنند، ممتاز گردد و تقدم وصف بینالمللی بر وصف کیفری آن آشکار شود.
۲- پاورقیهای کتاب به طور عمده به ذکر منابع و مستندات مرتبط با متن اصلی مربوط میشود که برای مراجعة خوانندگان علاقمند به تحقیق و مطالعه بیشتر، عیناً در پاورقیهای ترجمه نیز افزوده شدهاند. لیکن پاورقیهای توضیحی متن به فارسی برگردانده شدهاند. باضافه، در پایان هر فصل، نویسندگان منابع چندی را برای مطالعة بیشتر معرفی کردهاند که به همان صورت در ترجمه نیز اضافه شده است.
۳- این کتاب ترجمه قسمتهای اول، دوم و سوم ویراست دوم کتاب An Introduction to International Law and Procedure
نوشتة چهار تن از اساتید و متخصصان حوزة حقوق بینالملل کیفری است که در سال ۲۰۱۰ میلادی توسط دانشگاه کمبریج منتشر گردیده است. نویسندگان شمهای از سوابق علمی و تجربی خویش و ساختار کلی کتاب را در دیباچة خود ذکر کردهاند و نیازی به تکرار آنها در این مقام نیست. قسمت اول کتاب تحت عنوان «مقدمه» شامل فصلهای ۱ و ۲ به شرح مفاهیم و اهداف حقوق بینالملل کیفری مربوط میشود. قسمت دوم با عنوان «تعقیبهای کیفری در دادگاههای ملی» شامل فصول ۳، ۴ و ۵ است که به ترتیب به مفهوم «صلاحیت»، «تعقیبهای ملی جنایات بینالمللی» و «همکاری دولتها در رسیدگیهای ملی» اختصاص یافته است و در نهایت، قسمت سوم کتاب ذیل عنوان «تعقیبهای بینالمللی» شامل فصلهای ۶، ۷، ۸ و ۹ به ترتیب به «تاریخ تعقیبهای کیفری بینالمللی (نورمبرگ و توکیو)»، «دیوانهای بینالمللی کیفری ویژه (یوگسلاوی سابق و رواندا)»، «دادگاه بینالمللی کیفری» و «سایر دادگاههای دارای عناصر بینالمللی» میپردازد.
این کتاب میتواند به عنوان منبع درس حقوق جزای بینالملل یا حقوق بینالملل کیفری، دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری حقوق جزا و جرمشناسی و حقوق بینالملل را به کار آید. امیدواریم استادان و صاحبنظران ایردات این اثر را با اینجانبان در میان بگذارند تا در چاپهای بعدی رفع گردد. نیز امید آن داریم که در آیندة نزدیک بتوانیم ترجمه بقیه کتاب را خدمت کلیة علاقمندان و پژوهشگران حقوقی تقدیم کنیم.