1.پیشینه و منابع حقوق تجارت
2.پیشینۀ حقوق تجارت
3.تاریخچه بین المللی حقوق تجارت
4.تاریخچه حقوق تجارت در ایران
5.منابع حقوق تجارت
6.منابع حقوق تجارت
7.منابع قانونی
8.رویه قضایی
9.عرف
10.معاهدات بین المللی
11.اصول حقوقی که مغایر با موازین شرعی نباشد
12.ارتباط حقوق تجارت با سایر علوم
13.معاملات تجاری
14.معاملات تجاری ذاتی
15.خرید یا تحصیل هر نوع مال منقول به قصد فروش یا اجاره
16.تصدی به حمل و نقل
17.دلالی
18.حقالعمل کاری(کمیسیون)
19.عملیات صرافی و بانکی
20.معاملات برواتی
21.عمليات بیمه
22.معاملات تجارتی تبعی
23.کلیه معاملات بین تجار و کسبه و صرافان و بانکها
24.کلیه معاملاتی که تاجر با غیر تاجر برای حوائج تجارتی خود مینماید
25.کلیه معاملات شرکتهای تجارتی
26.تجار
27.تجار حقیقی یا طبیعی
28. شناسایی تاجر حقیقی
29.صلاحیت تاجر
30.تجار حقوقی
31.شرکتهای تجاری بخش خصوصی
32.شرکتهای تجاری بخش عمومی (دولتی)
33.تکالیف و حقوق تاجر
34.داشتن دفاتر تجاری
35.دفتر روزنامه
36.دفتر کل
37.قابلیت استناد به دفاتر تاجر
38.ضمانت اجرای عدم نگهداری صحیح دفاتر
39.ثبت نام در دفتر ثبت تجاری و داشتن نام تجاری
40.ثبت نام در دفتر ثبت تجاری
41.داشتن اسم تجارتی
42.حقوق حاکم بر مالکیّتهای ناملموس در حقوق تجارت
43.اموال ناملموس تجاری- صنعتی
44.ماهیّت و مفهوم اموال ناملموس تجاری- صنعتی
45. مصادیق اموال ناملموس تجاری- صنعتی و قواعد حاکم بر آنها
46.نام تجاری
47.علامت تجاری- صنعتی
48.حق کسب و پیشه و تجارت
49. اسرار تجاری و دانش فنی
50.حق اختراع
درس حقوق تجارت یک، مطابق برنامه مصوب وزارت علوم از دروس پایه رشته حقوق است. در توجیه این درس در بازنگری انجامشده توسط شورای تحول و ارتقای علوم انسانی مورخۀ 23/09/1394 چنین آمده است: «با توجه به اینکه تجار تحت شمول مقررات ویژهای هستند و حقوق و تكاليف خاصی برای آنها وجود دارد و با توجه به اینکه این بخش از مقررات با لحاظ نقش تجار در هر جامعهای از اهميت ویژه برخوردار است لازم است دانشجویان از این بخش مهم حقوق مطلع گردند». هدف این درس در بازنگری شورای تحول چنین بیانشده است: «آشنا ساختن دانشجویان با فعالین صحنه بازرگانی، انواع قراردادهای تجاری، مسئولیتهای ناشی از اعمال تجاری و خصایص، تکالیف و حقوق اشخاص حقیقی و حقوقی در موضوع حقوق تجارت است».
سرفصل درس حقوق تجارت یک بر اساس بازنگری سال 1394 که توسط وزارت علوم، تحقیقات و فناوری طراحیشده است به شرح ذیل میباشد:
1. کلیات.
2. رابطه حقوق تجارت و حقوق مدنی.
3. انواع معاملة تجاری ذاتی)توزیعی، خدماتی، تسهیلاتی، کمکی(.
4. مفهوم حقوق تجارت، قلمرو و منابع آن)قانون، فقه اسلامی، عرف، رویة قضایی(.
5. نظریات موضوعی و شخصی حقوق تجارت.
6. مفهوم و مصادیق تاجر، شرایط اشتغال به تجارت، محدودیتها و ممنوعیتهای قانونی تجارت.
7. مفهوم تاجر و ضوابط تعیین آن.
8. محدودیتها و ممنوعیتهای تجارت.
9. مفهوم معاملة تجاری و اقسام آن)ذاتی، تبعی، حکمی(.
10. اعمال معاملات تجاری.
11. تکالیف و الزامات قانونی تجّار)داشتن دفاتر تجاری و ثبتنام در دفتر ثبت تجاری(.
12. شرایط اشتغال به تجارت.
13. تاریخچه حقوق تجارت.
14. جایگاه حقوق تجارت در نظام حقوقی ایران و ارتباط آن با اقتصاد و سایر شاخههای حقوق.
15. آشنایی با قراردادهای تجاری و انواع قراردادهای نوین تجاری.
16. عاملیت، نمایندگی تجاری و قائممقامی تجاری.
17. تکالیف و الزامات تاجر)تنظیم و نگهداری دفاتر تجاری}حسابداری{ و ثبتنام در دفتر ثبت تجاری(.
18. جایگاه حقوق تجارت و ارتباط آن با رشتههای دیگر حقوق و سایر علوم.
19. اعمال تجاری.
20. مالکیتهای فکری صنعتی و تجاری.
21. مالکیتهای فکری تجاری و نام تجاری، علامت تجاری، برند، حق کسب و پیشه و تجارت.
22. مالکیتهای فکری صنعتی، حق اختراع، طرحها و ترسیمات فنی، دانش فنی.
بیشتر کتبی که تا به حال در حوزۀ حقوق تجارت تألیف شده بر اساس سرفصل مصوب 1374 و قبل از آن بوده و کتاب حاضر مطابق با سرفصل جدید این درس تدوین شده است. سرفصل پیشنهادی وزارت علوم به صورت کلّی و بدون تقسیم مطالب در بخشهای مختلف بیان شده است. به منظور طراحی مناسب این درس در کتاب حاضر سعی شده مطالب مرتبط در زیرمجموعههایی مناسبی گردآوری و تجزیهوتحلیل شوند. به این منظور فهرست طراحیشده و کتاب بر اساس آن تدوینشده است. در تهیۀ این فهرست تلاش شده سرفصل مصوب وزارت علوم کاملاً رعایت شود. هرچند در تدوین کتاب تلاش شده مطالب به درستی بیان شود، یقیناً کاستیهایی خواهد داشت، از اساتید گرانقدر و دانشجویان عزیز تقاضا دارم نواقص و ایرادات را به اینجانب اطلاع بدهند تا در چاپهای بعدی آنها را اصلاح نمایم.