1.مباحث مقدماتی
2.چارچوبهای نظری
3.مطالعه تطبیقی بومزدایی با جرایم بینالمللی
4.معیارها و انواع جرمانگاری بینالمللی
5.مدلهای حقوقی جرمانگاری بینالمللی بومزدایی
6.مفهومشناسی
7.مفاهیم حقوقی جرایم محیطزیستی و بومزدایی
8.مفهوم بزهکاری سبز
9.سیر تحول تاریخی
10.تمدنهای باستانی
11.استعمار و تخریب محیطزیست
12.انقلاب صنعتی
13.چرنوبیل
14.آتشسوزی آمازون
15.جنبشهای محیطزیستی مدرن
16.تحلیل تطبیقی جرمانگاری در حقوق ملی و بینالملل
17.بومزدایی در دستورالعملهای اتحادیه اروپا
18.جرمانگاری در منابع حقوق بینالملل
19.مبانی جرمانگاری بومزدایی
20.مبانی فراحقوقی
21. مبانی اخلاقی و فلسفی
22.مبنای الهیاتی
23.مبانی بزهدیدهشناختی، جرمشناختی و حقوق بشری
24.مبنای بزهدیدهشناختی
25.مبنای جرمشناختی
26.مبنای حقوق بشری
27.بومزدایی و حقوق بشر جهانشمول
28.نگرانیهای مشترک بشری
30.چالشها و راهکارها
31.چالشها
32.چالشهای حقوقی
33.چالشهای سیاسی و اقتصادی
34. راهکارها
35. قابلیت اساسنامه رم
36.تصویب کنوانسیون و ایجاد دیوان بینالمللی بومزدایی
37.نظامهای گزارشدهی شفاف
38.ترویج آگاهی عمومی و مشارکت جوامع محلی
در سالهای اخیر، مسئله جرمانگاری بومزدایی (اکوساید) در حقوق بینالملل کیفری و جرمشناسی سبز توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. بومزدایی بهعنوان تخریب عمدی و گسترده محیطزیست که تأثیرات غیرقابلجبرانی بر زیست بوم(اکوسیستم)ها دارد، به یکی از مباحث نوین در حقوق بینالملل تبدیل شده است. این کتاب به بررسی این مفهوم و ارتباط آن با آموزههای «جرمشناسی سبز» و «بومشناسی ژرفانگر» پرداخته است. پرسش اصلی این است که چگونه آموزههای جرمشناسی سبز و فلسفه بومشناسی ژرفانگر میتوانند چارچوبی مناسب برای جرمانگاری بومزدایی در سطح بینالمللی فراهم آورند؟ فرضیه اصلی این است که آموزههای این دو رویکرد میتوانند علاوه بر تحلیل علمی، استدلالهای اخلاقی و فلسفی لازم برای جرمانگاری بومزدایی را نیز ارائه دهند. این اثر مبانی پیراحقوقی، اخلاقی و فلسفی مرتبط با مسئولیت انسان در قبال طبیعت را موردبررسی قرار میدهد و چالشهای موجود در مسیر جرمانگاری بومزدایی در سطح بینالمللی را شناسایی میکند. با وجود تلاشهایی که در برخی کشورها برای جرمانگاری بومزدایی انجام شده، مهمترین مانع در این زمینه، عدم تمایل کشورها و شرکتهای چندملیتی به پذیرش جرمانگاری رسمی بومزدایی است. این مانع بهویژه ناشی از منافع اقتصادی حاصل از بهرهبرداری از منابع طبیعی است.این کتاب همچنین ظرفیتهای دیوان بینالمللی کیفری و سایر نهادهای بینالمللی برای رسیدگی به بومزدایی را تحلیل کرده و پیشنهادهایی برای تقویت این ظرفیتها ارائه میدهد. هدف نهایی تحقیق، تبیین ضرورت حفظ محیطزیست و حقوق نسلهای آینده از طریق جرمانگاری بومزدایی بهعنوان یک جرم مستقل در حقوق بینالملل است. این اثر، با استفاده از روش کیفی و توصیفی-تحلیلی، مبانی نظری و کاربردی جرمانگاری بومزدایی را بررسی میکند و در پی شناسایی راهکارهایی برای غلبه بر موانع حقوقی، سیاسی و اقتصادی این چالش است.
جرمشناسی سبز از دهه 1970 بهعنوان یک حوزه نوظهور در جرمشناسی شکل گرفت. این رشته بر تحلیل جرایم محیط زیستی و نابرابریهای محیط زیستی متمرکز است. محققانی مانند راب وایت و نایجل ساوث به بررسی نقش نهادهای اقتصادی و سیاسی در تسهیل جرایم محیط زیستی پرداختهاند. آنها بر اهمیت تغییر رویکرد از انسانمحوری به محیط زیست محوری تأکید دارند.
بومشناسی ژرفانگر، مفهومی که توسط فیلسوف نروژی آرنه نایس معرفی شد، بر ارزشهای ذاتی طبیعت و مسئولیت انسان در برابر تمامی موجودات زنده تأکید دارد. این رویکرد فلسفی، انتقادهایی جدی به ساختارهای اجتماعی-اقتصادی انسانمحور وارد کرده و خواهان تغییرات بنیادی در نگرش به محیطزیست است.
در کتاب حاضر، جرمانگاری بوم زدایی نه فقط از منظر حقوق کیفری، بلکه از منظر جرمشناسی سبز و بومشناسی ژرفانگر نیز بررسی شده است. این اثر به جای تمرکز صرف بر مجازاتهای کیفری، راهکارهایی مانند عدالت ترمیمی و پیشگیری اجتماعی را پیشنهاد کرده است. پژوهشهای پیشین عمدتاً به بوم زدایی از دیدگاه حقوق کیفری و جرمشناسی کلاسیک پرداختهاند. کتاب حاضر با اتخاذ رویکرد جرمشناسی سبز، جرم بومزدایی را در چارچوبی وسیعتر بررسی کرده و پیامدهای اجتماعی و محیطزیستی آن را نیز لحاظ میکند. برخلاف پژوهشهای سنتی که تمرکز اصلیشان بر مجازات و مسئولیت کیفری دولتها و اشخاص حقیقی است، این کتاب چارچوب های نظری، مبانی و ریشههای بومزدایی در نظامهای اقتصادی، سیاسی و فرهنگی را نیز تحلیل میکند.
پژوهشهای پیشین عمدتاً در دو سطح بررسی شدهاند. سطح بینالمللی، مانند«مسئولیت کیفری دولت در حوزه «بوم زدایی (اکوساید)» که به صلاحیت دیوان کیفری بین المللی پرداخته است. سطح ملی (ایران)، مانند «ابعاد حقوقی-جرمشناختی زیستبومکشی در حقوق جزایی ایران». اما کتاب حاضر با ترکیب نگاه بینالمللی و جرمشناسی انتقادی، تلاش میکند نگاهی کلنگر و بینرشتهای به این موضوع ارائه دهد.
بسیاری از پژوهشهای پیشین یا به ابعاد حقوقی بوم زدایی در سطح بینالمللی پرداختهاند یا محدود به نظام حقوقی ایران بودهاند. اما کتاب حاضر با اتخاذ یک دیدگاه کلنگر و میانرشتهای، بوم زدایی را در سه سطح بینالمللی، ملی و محلی بررسی میکند. همچنین، این پژوهش علاوه بر جنبههای حقوقی، به ابعاد اجتماعی، اقتصادی، و محیط زیستی جرم بومزدایی نیز پرداخته است.
پژوهشهای پیشین عمدتاً به بوم زدایی از دیدگاه حقوق کیفری و جرمشناسی کلاسیک پرداختهاند. کتاب حاضر با اتخاذ رویکرد جرمشناسی سبز، جرم بومزدایی را در چارچوبی وسیعتر بررسی کرده و پیامدهای اجتماعی و محیطزیستی آن را نیز لحاظ میکند. برخلاف پژوهشهای سنتی که تمرکز اصلیشان بر مجازات و مسئولیت کیفری دولتها و اشخاص حقیقی است، این پژوهش چاچوب های نظری، مبانی و ریشههای بومزدایی در نظامهای اقتصادی، سیاسی و فرهنگی را نیز تحلیل میکند.
این کتاب از دیدگاه بومشناسی ژرفانگر(یک نظریه فلسفی-محیط زیستی) استفاده میکند که در پژوهشهای پیشین کمتر مورد توجه بوده است.بومشناسی ژرفانگر بر این باور است که طبیعت دارای ارزش ذاتی است و نباید صرفاً بهعنوان منبعی برای استفاده انسان در نظر گرفته شود، در حالی که بیشتر پژوهشهای حقوقی پیشین به حمایت از محیطزیست در راستای منافع انسانی و توسعه پایدار پرداختهاند.
در کتاب حاضر، نقدی بر توسعه پایدار از منظر جرمشناسی سبز و بومشناسی ژرفانگر ارائه میشود و پرسشهایی درباره کفایت چارچوبهای فعلی حقوق بینالملل در مواجهه با بحرانهای محیط زیستی(اکولوژیک) مطرح میشود. بیشتر پژوهشهای پیشین، به دنبال جرمانگاری بوم زدایی در راستای حفاظت از توسعه پایدار بودهاند.
اما کتاب حاضر مدل توسعه پایدار را به چالش کشیده و نقدی بر اقتصاد سرمایهداری و تأثیر آن بر بومزدایی ارائه داده است. پژوهش در این کتاب به جای دفاع از توسعه پایدار، از دیدگاه بومشناسی ژرفانگر و عدالت محیط زیستی، به دنبال تغییر نگرش نسبت به بوم زدایی است.
پژوهشهای پیشین عمدتاً بوم زدایی را به عنوان مانعی برای توسعه پایدار بررسی کردهاند، اما کتاب حاضر توسعه پایدار را نیز مورد نقد قرار داده و به دنبال تغییر پارادایم حاکم است.
پژوهشهای پیشین عمدتاً بر ابعاد قانونی و امکانسنجی جرمانگاری بوم زدایی در دیوان کیفری بینالمللی متمرکز بودهاند. اما این پژوهش پیشنهادهایی برای اصلاح سیاستگذاری کیفری و جایگزینی مجازاتهای سنتی با راهکارهای پیشگیرانه و بوممحور ارائه میدهد.
بیشتر پژوهشهای پیشین بر امکانسنجی اضافه شدن بوم زدایی به فهرست جرائم دیوان کیفری بینالمللی تمرکز داشتهاند. اما کتاب حاضر راهکارهای نوینی برای مقابله با بوم زدایی ارائه کرده است. پژوهشهای قبلی بر صلاحیت دیوان کیفری بینالمللی تمرکز داشتهاند، اما پژوهش در کتاب حاضر پیشنهادهای عملی و سیاستگذاریهای پیشگیرانه ارائه کرده است.
اهداف تحقیق در این کتاب؛ 1-ارائه تعریفی جامع و دقیق از بومزدایی (اکوساید) است که بتواند معیارهای حقوقی مشخصی برای شناسایی و جرمانگاری این پدیده درسطح بینالمللی ارائه دهد.2- با بهرهگیری از آموزههای بومشناسی ژرفانگر و جرمشناسی سبز، پژوهش به دنبال شناسایی و توضیح مبانی فلسفی، اخلاقی و پیشاحقوقی جرمانگاری بومزدایی است.3-هدف دیگر، ارائه راهکارهایی برای طراحی و تدوین چارچوب حقوقی و قانونی بینالمللی است که بتواند بومزدایی را بهعنوان یک جرم مستقل در اساسنامه دیوان کیفری بینالمللی و سایر اسناد بینالمللی وارد کند.4-کتاب به دنبال روشنسازی جایگاه جرمشناسی سبز در تحلیل جرایم محیط زیستی و ارائه ابزارهایی برای مقابله با بومزدایی از منظر جرمشناسی انتقادی سبز است.5- این کتاب ظرفیتهای موجود در دیوان کیفری بینالمللی و سایر نهادهای بینالمللی را برای رسیدگی به موارد بومزدایی تحلیل کرده و پیشنهاداتی برای اصلاح یا تقویت این ظرفیتها ارائه میدهد.6-کتاب در پی شناسایی و تحلیل چالشهای حقوقی، سیاسی و اقتصادی پیشروی جرمانگاری بینالمللی بومزدایی است و تلاش میکند راهکارهایی برای غلبه بر این موانع ارائه دهد.7 -یکی از اهداف مهم تحقیق این کتاب، برجستهسازی عدالت محیط زیستی و تأکید بر ضرورت حفظ حقوق نسلهای آینده در برخورداری از محیطزیست سالم و پایدار است.
کاربردهای تحقیق در این کتاب؛ 1-این کتاب میتواند به افزایش آگاهی عمومی و توجه جامعه جهانی به تخریبهای محیط زیستی کمک کند و اهمیت جرمانگاری بومزدایی را بهعنوان یک ضرورت اخلاقی و حقوقی برجسته سازد.2-نتایج این تحقیق این مرقومه میتواند مبنای مناسبی برای تدوین قوانین ملی و مقررات بینالمللی مرتبط با حفاظت از محیطزیست و جرمانگاری تخریبهای عمده محیط زیستی باشد.3-یافتههای این کتاب میتوانند توسط سازمانهای محیط زیستی و فعالان حقوق بشر برای پیشبرد اهداف خود در حفاظت از محیطزیست و حمایت از قربانیان بومزدایی بهکار گرفته شوند.4-کتاب میتواند به توسعه ابزارهای قانونی برای دیوان کیفری بینالمللی در رسیدگی به پروندههای مرتبط با بومزدایی و تخریبهای محیط زیستی کمک کند.5-نتایج این تحقیق این کتاب، میتواند به اصلاح و بهروزرسانی کنوانسیونهای موجود در حوزه حفاظت از محیطزیست و تقویت ظرفیتهای بینالمللی برای مقابله با بومزدایی کمک کند.6- این کتاب میتواند با تأکید بر عدالت محیط زیستی، ابزارهایی برای حمایت از جوامع بومی و اقشار آسیبپذیر که بیشترین تأثیر را از تخریبهای محیط زیستی متحمل میشوند، ارائه دهد.7-این کتاب با معرفی و تبیین بومشناسی ژرفانگر و تلفیق آن با جرمشناسی سبز، میتواند به تغییر نگرش حقوقی و اجتماعی از انسانمحوری به محیط-زیست محوری کمک کند.8-یافتههای این کتاب میتوانند بهعنوان منابع آموزشی در دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی برای گسترش دانش جرمشناسی محیط زیستی و بومشناسی ژرفانگر استفاده شوند.
اهداف و کاربردهای این کتاب نشاندهنده اهمیت بنیادین موضوع جرمانگاری بومزدایی در ایجاد نظمی حقوقی و اجتماعی است که حفاظت از محیطزیست را در سطح جهانی تضمین کند. این کتاب میتواند گامی مؤثر در جهت تقویت عدالت محیط زیست، حمایت از نسلهای آینده، و پاسخ به بحرانهای محیط زیستی باشد.