1.معرفی شرکت تجاری
2.تعریف، ماهیت و ویژگیهای شرکت تجاری
3.مفهوم شرکت تجاری در مقایسه با شرکت مدنی
4.ماهیت حقوقی و ویژگیهای شرکت تجاری
5.شخصیت حقوقی شرکت تجاری و آثار آن
6.چیستی و مبنای شخصیت حقوقی
7.آثار شخصیت حقوقی (استقلال دارایی، نام، اقامتگاه، تابعیت)
8.انواع شرکتهای تجاری
9.معرفی انواع (سهامی، مسئولیت محدود، تضامنی، مختلط، تعاونی)
10.دستهبندی کلی (شخصی‑سرمایهای، نحوه تشکیل، تابعیت)
11. اصول و قواعد حاکم بر تأسیس شرکتهای تجاری
12. قواعد تشکیل شرکت با سرمایهدهی مؤسسین
13. قرارداد مؤسسان و شرایط آن
14. تشکیل سرمایه (مالیت آورده، تسلیم)
15. ثبت شرکت به منزله تشکیل قطعی
16. قواعد تشکیل شرکت با عرضه عمومی سهام
17. تأمین سرمایه از طریق پذیرهنویسی
18. مجمع عمومی مؤسس و انتخاب اولین مدیران
19. وضعیت حقوقی شرکت در شرف تأسیس و معاملات قبل از ثبت
20. ضمانت اجرا (بطلان، آثار بطلان)
21. اصول و قواعد حاکم بر سازمان و اداره شرکت تجاری
22. رکن تصمیمگیرنده (مجامع عمومی)
23. قواعد مجامع در شرکت سهامی
24. رکن تصمیمگیرنده در سایر شرکتها (مسئولیت محدود، تضامنی، مختلط)
25.رکن ادارهکننده (مدیران)
26. شرایط، انتخاب و عزل مدیران
27. اختیارات مدیران و مبنای آن
28.وظایف مدیران
29. مسئولیتهای مدیران (قراردادی، مدنی، کیفری)
30. رکن نظارتی (بازرسان)
31. شرایط و مرجع انتخاب بازرس
32. وظایف و اختیارات بازرس
33. مسئولیتهای بازرس
34. اصول و قواعد حاکم بر روابط شرکت تجاری با اعضاء و اشخاص ثالث
35. روابط با اعضاء
36. روابط شرکت سهامی با سهامداران (مفهوم سهام، حقوق سهامداران)
37. روابط شرکت با مسئولیت محدود با شرکا
38. روابط شرکت تعاونی با اعضا
39. روابط شرکت با اشخاص دیگر (توقیف سهام و سهمالشرکه)
40. اصول و قواعد حاکم بر تغییرات شرکتهای تجاری
41. تغییرات اعضاء، اساسنامه و سرمایه
42.تغییرات سرمایه
43. قواعد حاکم بر افزایش و کاهش سرمایه در شرکتهای سهامی
44. تغییر شکل و سازمان
45. تبدیل شرکت تجاری
46. ادغام شرکتهای تجاری
47. قواعد حاکم بر انحلال و تصفیه شرکت تجاری
48. قواعد حاکم بر انحلال
49. موارد انحلال (به حکم قانون، اراده شرکا، حکم دادگاه)
50. تصفیه امور شرکت منحله
51. روند تصفیه شرکتهای سهامی (مدیر تصفیه، اختیارات و وظایف)
«حقوق شرکتهای تجاری» و به بیان دقیق تر، «حقوق موسسات تجاری» که موضوع این کتاب است، شاخهای از حقوق خصوصی است که شرکتهای تجاری و به عبارت دیگر، مؤسسات تجاری را مورد بررسی و مطالعه قرار میدهد. قواعِد حقوق شرکتها، احکام و ضوابط لازم برای تشکیل، فعالیت، انحلال و تصفیه احتمالی این مؤسسات را فراهم میکند. علاوه بر آن، این شاخه از حقوق، روابط میان سهامداران و اعضای شرکت تجاری با مدیران و گردانندگان شرکت و نیز روابط میان شرکت به عنوان یک مؤسسه تجاری با اشخاص ثالث را تنظیم میکند.
به طور خلاصه، حقوق شرکتهای تجاری، مجموعه قواعد و مقررات حاکم بر حیات شرکتهای تجاری از زمان تشکیل تا انحلال و تصفیه و مسائل این بنگاهها همانند ساختار و روابط میان ارکان مؤسسه، حقوق و تعهدات شرکا یا سهامداران، نحوه اداره شرکت و نظارت بر عملکرد مدیران، مسئولیت مدیران، تغییرات شرکت بویژه تغییرات اساسنامه، تغییرات سرمایه، تبدیل، تجزیه و ادغام مؤسسه با مؤسسات تجاری دیگر است.
یکی از مشکلات مهم دانش آموختگان حقوق عدم تسلط کافی بر ابعاد گوناگون حقوق شرکتهای تجاری است. علت امر آن است که تصور میشود این رشته از حقوق، عمدتاً جنبه شکلی دارد و در دورهی دانشجویی به اتکای حافظه تلاش میشود یک سری محفوظات ذهنی را در این خصوص به دست آورند. اما این نوع نگرش نسبت به اصول و قواعد حاکم بر شرکتهای تجاری و این نوع رویکرد در آموزش و یادگیری این شاخه از حقوق کاملاً نادرست و ناکارآمد است. زیرا اولاً، بخش عمدهی این اصول و قواعد جنبه ماهوی دارند. ثانیاً، مبتنی بر ملاکهای قانونی و فلسفه خاص خود و اهدافی است که در وضع و تشریع آنها مدنظر قانونگذار بوده است.
دستهبندی و ارائه این اصول و قواعد به نحو تحلیلی، دانش آموختگان حقوق را به درک عمیق و صحیح حقوق شرکتها نائل میسازد به ویژه زمانی که این بررسی تحلیلی همراه با مطالعه تطبیقی و مقایسه آن اصول و قواعد بر حسب دستهبندیهای شرکتهای تجاری از حیث ویژگیها و احکام مشترک باشد. در این تالیف تلاش شده است، مباحث حقوقی شرکت های تجاری به نحو مقایسه ای و تطبیق قواعد حاکم ، ارائه شود تا ساختار فکری خوانندگان در این حوزه به نحو مطلوب و سازمان یافته شکل بگیرد و تسلط لازم بر مباحث و مسائل حقوق شرکتهای تجاری در مخاطبان ایجاد شود.
تالیف پیش رو، نتایج سه دهه مطالعه و پژوهش مولّف در حوزه حقوق شرکتهای تجاری است که متناسب با سرفصل های این درس در دوره کارشناسی حقوق به رشته تحریر درآمده است. اگرچه تلاش شده است عمق مطالب فراتر از یک تالیف درسی و پاسخگوی مسائل حقوق شرکتهای تجاری برای محققان حقوق تجارت و همچنین منبعی برای مراجعه دست اندرکاران حقوق و قضا، بویژه قضات محترم دادگاهها، وکلای ارجمند دادگستری، مشاوران حقوقی و کارآموزان وکالت و قضاوت باشد.
در این تالیف تلاش شده است از دو روش توصیفی و تحلیلی مباحث حقوق شرکتهای تجاری تبیین شود و ضمن التزام به وجه علمی مباحث و مستند بودن و مستدل بودن پاسخ ها و راه حل ها، شیوایی و سلاست کلام که صبغه بارز نوشته های اینجانب است، حفظ شود. امید است که این اثر مقبول طبع بلند اندیشوران حقوقی افتد و بتواند در ترویج و توسعه دانش حقوقی بویژه حقوق تجارت، نقش اندکی ایفا نماید.